ارزش واقعی یک سهم چقدر است؟ آموزش DCF در اکسل با یک مثال ساده
قیمت تابلو نشان میدهد بازار امروز برای یک سهم چه مبلغی میپردازد؛ اما لزوماً نمیگوید کسبوکار در بلندمدت چقدر ارزش دارد. روش تنزیل جریان نقدی یا ارزشگذاری DCF در اکسل از پرسش دیگری شروع میکند: شرکت در آینده چه مقدار وجه نقد تولید میکند و آن پولها امروز چقدر میارزند؟
در این مقاله، یک مدل ساده پنجساله در اکسل میسازیم. اعداد مثال کاملاً فرضیاند و ارزشگذاری هیچ شرکت بورسی مشخصی را نشان نمیدهند.
ارزشگذاری DCF چگونه کار میکند؟
در DCF ابتدا جریانهای نقدی آینده را پیشبینی میکنید. سپس هر جریان را با نرخی متناسب با ریسک آن به ارزش امروز تبدیل میکنید. در پایان نیز ارزش جریانهای نقدی پس از دوره پیشبینی را با عنوان ارزش نهایی به محاسبه اضافه میکنید. در این مثال، جریان نقد آزاد متعلق به همه تأمینکنندگان سرمایه یا FCFF را بهکار میبریم؛ بنابراین آن را با میانگین موزون هزینه سرمایه یا WACC تنزیل میکنیم. (cfainstitute.org)
فرمول کلی:
ارزش عملیاتی شرکت = ارزش فعلی جریانهای نقد آزاد دوره پیشبینی + ارزش فعلی ارزش نهایی
سپس برای رسیدن به ارزش سهام، وجه نقد را اضافه و بدهی را کسر میکنیم. در یک ارزشگذاری واقعی، باید اقلامی مانند داراییهای غیرعملیاتی و سایر ادعاهای مالی را نیز با ساختار شرکت تطبیق دهید. (pages.stern.nyu.edu)
چه جریان نقدی را وارد مدل کنیم؟
برای مدل مبتنی بر FCFF، نقطه شروع متداول چنین است:
جریان نقد آزاد شرکت = سود عملیاتی × (۱ − نرخ مالیات) + استهلاک − مخارج سرمایهای − افزایش سرمایه در گردش عملیاتی
افزایش مطالبات یا موجودی کالا، اگر سایر عوامل ثابت بمانند، وجه نقد بیشتری در عملیات حبس میکند و FCFF را کاهش میدهد. سود خالص یا EBITDA را بدون تبدیل و تعدیل، جایگزین جریان نقد آزاد نکنید؛ این ارقام نیاز واقعی شرکت به سرمایهگذاری و سرمایه در گردش را بهتنهایی نشان نمیدهند. (pages.stern.nyu.edu)
مثال ساده DCF در اکسل
فرض کنید تحلیل شما برای یک شرکت فرضی، جریان نقد آزاد پنج سال آینده را بهترتیب ۱۰۰، ۱۱۰، ۱۲۱، ۱۳۳٫۱۰ و ۱۴۶٫۴۱ میلیارد تومان برآورد میکند. برای سادهماندن مثال، WACC را ۱۲٪، رشد پایدار پس از سال پنجم را ۳٪، بدهی را ۲۰۰ میلیارد تومان، وجه نقد را ۵۰ میلیارد تومان و تعداد سهام را ۱۰ میلیون سهم فرض میکنیم.
همه ارقام مالی جدول، بهجز تعداد سهام و نرخها، برحسب میلیارد توماناند. نرخهای این مثال صرفاً آموزشیاند؛ برای ارزشگذاری واقعی باید آنها را با ارز، تورم، ریسک و شرایط همان شرکت سازگار کنید. (pages.stern.nyu.edu)
| سلول | عنوان | مقدار یا فرمول |
|---|---|---|
| A2 / B2 | نرخ تنزیل WACC | 12% |
| A3 / B3 | نرخ رشد پایدار | 3% |
| A4 / B4 | بدهی | 200 |
| A5 / B5 | وجه نقد | 50 |
| A6 / B6 | تعداد سهام، میلیون سهم | 10 |
در ردیف ۱۰، شماره سالهای پیشبینی را از 1 تا 5 در سلولهای B10:F10 وارد کنید. سپس ردیف ۱۱ را با جریانهای نقد آزاد تکمیل کنید:
| ردیف | ستون B | ستون C | ستون D | ستون E | ستون F |
|---|---|---|---|---|---|
| سال؛ ردیف ۱۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ |
| FCFF؛ ردیف ۱۱ | ۱۰۰ | ۱۱۰ | ۱۲۱ | ۱۳۳٫۱۰ | ۱۴۶٫۴۱ |
گام اول: جریانهای نقدی را تنزیل کنید
در سلول B12 فرمول زیر را بنویسید و آن را تا F12 به سمت راست کپی کنید:
=B11/(1+$B$2)^B10
این فرمول جریان نقد هر سال را بر مبنای فاصله زمانی آن از امروز تنزیل میکند. مجموع ارزش فعلی جریانهای نقدی پنج سال نخست، در این مثال حدود ۴۳۰٫۷۷ میلیارد تومان است.
گام دوم: ارزش نهایی را حساب کنید
در این مثال فرض میکنیم شرکت پس از سال پنجم وارد مرحله رشد پایدار میشود. ابتدا جریان نقد سال ششم را با رشد ۳٪ برآورد میکنیم و سپس ارزش نهایی را در انتهای سال پنجم به دست میآوریم:
ارزش نهایی در پایان سال پنجم = جریان نقد سال ششم ÷ (WACC − نرخ رشد پایدار)
نرخ رشد پایدار باید از نرخ تنزیل کمتر باشد. افزون بر این، فرض رشد دائمی باید با ظرفیت بلندمدت اقتصاد و توان شرکت برای تأمین مالی رشد سازگار بماند. (pages.stern.nyu.edu)
فرمول سلول B14:
=F11*(1+$B$3)/($B$2-$B$3)
خروجی: ۱٬۶۷۵٫۵۸ میلیارد تومان. این عدد، ارزش نهایی در پایان سال پنجم است، نه ارزش امروز آن. برای تبدیلش به ارزش امروز، در B15 بنویسید:
=B14/(1+$B$2)^F10
خروجی B15 حدود ۹۵۰٫۷۷ میلیارد تومان خواهد بود.
گام سوم: ارزش ذاتی هر سهم را محاسبه کنید
اکنون فرمولهای زیر را وارد کنید:
| سلول | محاسبه | فرمول اکسل | نتیجه تقریبی |
|---|---|---|---|
| B16 | ارزش عملیاتی شرکت | =SUM(B12:F12)+B15 |
۱٬۳۸۱٫۵۴ میلیارد تومان |
| B17 | ارزش سهام | =B16+B5-B4 |
۱٬۲۳۱٫۵۴ میلیارد تومان |
| B18 | ارزش ذاتی هر سهم | =B17/B6 |
۱۲۳٫۱۵ هزار تومان |
نکته واحدها: وقتی ارزش سهام را برحسب میلیارد تومان بر تعداد سهام برحسب میلیون سهم تقسیم میکنید، خروجی برحسب هزار تومان بهازای هر سهم به دست میآید. بنابراین نتیجه مثال تقریباً ۱۲۳٬۱۵۴ تومان برای هر سهم است؛ نه ۱۲۳ تومان.
آیا میتوان از تابع NPV اکسل استفاده کرد؟
بله. بهجای جمع ردیف ۱۲، میتوانید ارزش فعلی جریانهای نقدی سالهای یک تا پنج را با تابع NPV محاسبه و ارزش فعلی ارزش نهایی را به آن اضافه کنید:
=NPV($B$2,B11:F11)+B15
اکسل فرض میکند جریانهای ورودی تابع NPV با فاصلههای زمانی برابر و در انتهای دورهها رخ میدهند. بنابراین ارزش نهایی را که در انتهای سال پنجم محاسبه کردهایم، باید فقط یکبار و پس از تنزیل به نتیجه اضافه کنیم. اگر تنظیمات اکسل شما جداکننده آرگومانها را نقطهویرگول تعریف کرده است، در فرمول بالا , را با ; جایگزین کنید. (support.microsoft.com)
قبل از تصمیم سرمایهگذاری، این سه نکته را بررسی کنید
۱. حساسیت ارزش نهایی را بسنجید. در مثال ما بخش بزرگی از ارزش عملیاتی از سالهای پس از دوره پیشبینی میآید؛ پس تغییر کوچک در WACC یا رشد پایدار میتواند نتیجه را جابهجا کند.
۲. مبنای جریان نقد و نرخ تنزیل را یکسان نگه دارید. FCFF را با WACC تنزیل کنید؛ اگر بهجای آن جریان نقد آزاد سهامداران یا FCFE را پیشبینی کردید، نرخ مناسب آن هزینه حقوق صاحبان سهام است. همچنین جریانهای اسمی را با نرخ اسمیِ همارز تنزیل کنید. (pages.stern.nyu.edu)
۳. مدل را جایگزین قضاوت نکنید. برای مفروضات فروش، حاشیه سود، سرمایه در گردش و مخارج سرمایهای سناریوهای مختلف بسازید. هوش مصنوعی میتواند در تنظیم سناریوها و یافتن ناسازگاری فرمولها کمک کند، اما اعتبار دادهها و مسئولیت تصمیم همچنان با تحلیلگر است. از منظر مدل انسان ۵بعدی (5DH) نیز محاسبه عددی تنها بخشی از تصمیم آگاهانه است؛ تحلیلگر باید مفروضات خود را نقادانه بررسی کند و از تصمیمگیری هیجانی فاصله بگیرد.
از محاسبه DCF تا سرمایهگذاری ارزشی
ساختن فایل اکسل، نقطه شروع است؛ ارزش اصلی زمانی شکل میگیرد که بتوانید کیفیت صورتهای مالی، پایداری جریان نقد و فاصله قیمت بازار با ارزش برآوردی را تحلیل کنید. اگر میخواهید این مهارت را در کنار تحلیل کاربردی صورتهای مالی و مبانی ارزشگذاری دنبال کنید، دوره جامع سرمایهگذاری ارزشی فرصت امروز برای همین مسیر آموزشی طراحی شده است.

دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.